Het gebruik van generatieve AI binnen organisaties neemt snel toe, maar bedrijven verschillen nog sterk in de manier waarop zij de technologie inzetten. Vooral grote ondernemingen lopen voorop, terwijl jonge medewerkers ChatGPT relatief intensief gebruiken. Tegelijkertijd blijkt dat AI inmiddels voor een opvallend breed scala aan werkzaamheden wordt ingezet, van schrijven en softwareontwikkeling tot onderzoek, juridische taken en financiële analyses.
Dat zijn enkele conclusies uit een nieuw onderzoek naar het zakelijke gebruik van ChatGPT. De studie, How Organizations Use AI: Evidence from ChatGPT, is gebaseerd op gebruiksgegevens van ChatGPT Enterprise en werd op 11 augustus 2026 gepubliceerd. De onderzoekers analyseerden onder meer miljoenen berichten, functietitels, taken en financiële gegevens van bedrijven.
Bij de interpretatie is echter een belangrijke kanttekening nodig. Het onderzoek is grotendeels door OpenAI zelf uitgevoerd en maakt gebruik van gegevens uit OpenAI’s eigen Enterprise-product. Drie van de vijf auteurs werken voor OpenAI en de twee overige onderzoekers verrichtten het onderzoek mede als betaalde contractors voor het bedrijf. Daarmee is het een interessante en omvangrijke databron, maar geen volledig onafhankelijk onderzoek. De resultaten kunnen daardoor ook aansluiten bij OpenAI’s commerciële belang om ChatGPT Enterprise neer te zetten als een breed toepasbare technologie die steeds dieper in organisaties doordringt. Opvallend genoeg zijn de onderzoekers daar zelf redelijk expliciet over. Ze benadrukken verschillende beperkingen en waarschuwen onder meer dat gebruik van ChatGPT niet automatisch betekent dat een organisatie productiever wordt.
Meer dan 17 miljoen berichten onderzocht
Een interessant aspect van het onderzoek is de schaal. Voor een deel van de analyse beschikten de onderzoekers over gegevens van 1764 organisaties en ruim 17,4 miljoen berichten. Voor de analyse van specifieke soorten werkzaamheden werd een kleinere groep van 973 organisaties gebruikt, goed voor bijna 8,7 miljoen geclassificeerde berichten. De gegevens bestrijken organisaties die tussen januari 2024 en eind maart 2026 ChatGPT Enterprise zijn gaan gebruiken.
OpenAI keek daarbij niet alleen naar aantallen gebruikers. Ook werd onderzocht hoeveel berichten werknemers verstuurden, hoeveel tokens ChatGPT produceerde en welke functies deze werknemers binnen hun organisatie hadden. Daarnaast werden berichten automatisch ingedeeld in zestig verschillende soorten werkzaamheden. Individuele berichten zijn volgens OpenAI niet handmatig door onderzoekers gelezen; de inhoud werd met geautomatiseerde systemen geclassificeerd.
Voor een aparte analyse koppelden de onderzoekers ChatGPT Enterprise-klanten aan financiële gegevens van Amerikaanse beursgenoteerde ondernemingen uit de Compustat-database. Die combinatie levert een opvallend gedetailleerd beeld op van de verspreiding van generatieve AI binnen bedrijven.
Tokengebruik verzevenvoudigt
De meest in het oog springende ontwikkeling is de sterke groei van het gebruik. Tussen juni 2025 en maart 2026 verzevenvoudigde het totale aantal outputtokens dat binnen ChatGPT Enterprise werd geproduceerd. Dat komt niet uitsluitend doordat steeds meer organisaties klant van OpenAI werden. Ook bedrijven die ChatGPT Enterprise al eerder hadden aangeschaft, gingen de technologie intensiever gebruiken. Bij ondernemingen die uiterlijk juni 2025 waren begonnen, nam het aantal geproduceerde tokens in dezelfde periode ongeveer vier keer toe. Volgens de onderzoekers kwam daarmee ruwweg de helft van de groei voort uit intensiever gebruik binnen bestaande klanten.

Deze grafiek laat bovendien een duidelijke versnelling zien aan het begin van 2026. Opmerkelijk is dat deze versnelling zichtbaar is bij meerdere groepen bedrijven die op verschillende momenten met ChatGPT Enterprise zijn begonnen. Volgens de onderzoekers wijst dit erop dat niet alleen het normale leerproces na invoering verantwoordelijk is voor de groei. Veranderingen aan het product, nieuwe modellen, betere functionaliteit of een bredere acceptatie van generatieve AI kunnen eveneens een rol spelen. De onderzoekers stellen overigens niet vast welke factor precies de belangrijkste is.
Grote bedrijven lopen voorop
Een tweede belangrijk resultaat is dat de eerste gebruikers van ChatGPT Enterprise geen doorsnee bedrijven zijn. Voor de analyse van beursgenoteerde Amerikaanse ondernemingen vergeleken de onderzoekers bedrijven die ChatGPT Enterprise gebruiken met ondernemingen waarvoor geen Enterprise-account kon worden gevonden.
De verschillen zijn aanzienlijk. De mediaan van de omzet van een ChatGPT Enterprise-gebruiker bedroeg in de onderzochte groep ruim 2,2 miljard dollar. Bij niet-gebruikers was dit ongeveer 210 miljoen dollar. Ook wat betreft activa, beurswaarde en personeelsomvang zijn de verschillen groot. ChatGPT Enterprise-klanten hadden een mediane marktwaarde van bijna 5 miljard dollar, tegenover iets meer dan 300 miljoen dollar bij bedrijven zonder aangetroffen Enterprise-account. Het mediane aantal werknemers lag rond 2.934 bij Enterprise-gebruikers en 424 bij de overige ondernemingen.
Ook de hoeveelheid geld die bedrijven aan onderzoek en ontwikkeling besteden springt eruit. De mediane R&D‑uitgaven van ChatGPT Enterprise-gebruikers bedroegen volgens het onderzoek ongeveer 113 miljoen dollar, tegenover minder dan 10 miljoen dollar bij bedrijven die niet als Enterprise-gebruiker werden geïdentificeerd.
De onderzoekers kijken bovendien naar investeringen die al vóór de komst van ChatGPT waren gedaan. Bedrijven met veel opgebouwde investeringen in R&D, software en zogeheten SG&A‑uitgaven — onder meer verkoop, algemene bedrijfsvoering en administratie — blijken vaker tot de early adopters te behoren.
Dat ondersteunt volgens de auteurs een bekend patroon uit eerdere technologische trends: een nieuwe technologie levert niet automatisch voordelen op. Organisaties moeten daarnaast investeren in kennis, processen, software, training en organisatorische veranderingen. Met andere woorden: ChatGPT aanschaffen is relatief eenvoudig. Het daadwerkelijk inbedden van generatieve AI in bedrijfsprocessen is aanzienlijk ingewikkelder.
Niet noodzakelijk een AI-effect
Daarbij is voorzichtigheid belangrijk. Het onderzoek laat bijvoorbeeld zien dat ondernemingen die ChatGPT Enterprise intensief gebruiken gemiddeld ook een hogere omzet en beurswaarde per werknemer hebben. Het zou verleidelijk zijn daaruit te concluderen dat ChatGPT deze bedrijven productiever maakt, maar dat doen de onderzoekers nadrukkelijk niet.
Het kan namelijk net zo goed andersom zijn. Succesvolle, kennisintensieve bedrijven beschikken mogelijk over meer financiële middelen, betere digitale infrastructuur en medewerkers die gemakkelijker nieuwe technologie adopteren. Hierdoor zijn ze zowel productiever als eerder geneigd intensief met generatieve AI te experimenteren. De gevonden relatie is dus een correlatie, geen bewijs van causaliteit. Dat onderscheid is zeker bij een onderzoek van de leverancier zelf belangrijk.
Kleinere bedrijven gebruiken AI relatief intensiever
Een ander interessant resultaat lijkt op het eerste gezicht tegenstrijdig. Grote bedrijven gebruiken ChatGPT Enterprise vaker, maar zodra een bedrijf de technologie eenmaal heeft ingevoerd, ligt het gebruik per werknemer bij grote organisaties juist lager.
Het aantal berichten per medewerker, het aantal actieve gebruikers als percentage van het personeelsbestand en het aantal geproduceerde tokens per medewerker nemen af naarmate een onderneming groter wordt. Daar kunnen verschillende verklaringen voor bestaan. Bij een relatief klein bedrijf kan ChatGPT bijvoorbeeld direct aan een groot gedeelte van het personeel beschikbaar worden gesteld. Bij een onderneming met tienduizenden medewerkers verloopt verspreiding waarschijnlijk geleidelijker. Ook kunnen grote bedrijven met pilotgroepen, afdelingen, beveiligingsrestricties en gefaseerde implementaties werken. Het onderzoek kan niet bepalen welke verklaring doorslaggevend is.
AI is bepaald niet alleen voor IT
Misschien nog interessanter voor IT-managers en CIO’s is de constatering dat ChatGPT Enterprise al lang niet meer uitsluitend wordt gebruikt door softwareontwikkelaars of andere technische medewerkers. Zes maanden nadat een organisatie de technologie heeft ingevoerd, zijn gebruikers afkomstig uit vrijwel alle lagen van het bedrijf.
Bij een gemiddeld bedrijf bestaat ongeveer 11 procent van de wekelijkse actieve gebruikers uit engineering- en technische medewerkers. Executives, oprichters en partners vertegenwoordigen ongeveer 9 procent. Finance, accounting, marketing en communicatie zijn elk goed voor ongeveer 5 procent van de actieve gebruikers. Sales en accountmanagement komen op ongeveer 4 procent.
Een groot gedeelte kan vanwege ontbrekende of moeilijk te interpreteren functietitels niet nauwkeurig worden ingedeeld. Dat laatste vormt meteen een belangrijke beperking van deze cijfers. De onderzoekers weten namelijk niet hoe groot iedere functiegroep binnen het totale personeelsbestand is. Wanneer bijvoorbeeld 5 procent van de ChatGPT-gebruikers uit marketingmedewerkers bestaat, betekent dit niet automatisch dat marketing AI weinig gebruikt. Als slechts 2 procent van het personeel in marketing werkt, zou deze groep juist sterk oververtegenwoordigd kunnen zijn. Het onderzoek meet dus de samenstelling van actieve gebruikers, niet de adoptiegraad per beroepsgroep.
Jonge werknemers gebruiken ChatGPT het meest intensief
Veel duidelijker is een andere trend: hoe jonger of minder senior een medewerker is, hoe intensiever ChatGPT gemiddeld wordt gebruikt. Zogeheten “early-career” werknemers en trainees versturen volgens de onderzoekers binnen hetzelfde bedrijf wekelijks ongeveer acht tot negen berichten meer dan de gemiddelde actieve gebruiker. Managers, directeuren en executives versturen juist minder berichten. De onderzoekers spreken van een duidelijke negatieve relatie tussen senioriteit en gebruiksintensiteit.
Dat betekent niet noodzakelijk dat AI voor junior medewerkers economisch belangrijker is. Een senior manager kan ChatGPT slechts enkele keren gebruiken voor beslissingen die grote financiële gevolgen hebben, terwijl een junior medewerker tientallen prompts gebruikt voor relatief routinematige werkzaamheden. Het aantal berichten zegt dus iets over gebruiksintensiteit, maar niet automatisch over bedrijfswaarde.
Toch is de trend relevant. Generatieve AI lijkt in de praktijk relatief sterk terecht te komen bij werknemers die nog aan het begin van hun carrière staan. Dat kan gevolgen hebben voor de manier waarop kennis binnen organisaties wordt opgebouwd. Werkzaamheden waarmee junior medewerkers traditioneel ervaring opdoen — informatie verzamelen, teksten opstellen, analyses voorbereiden en documentatie maken — behoren juist tot de taken waarvoor ChatGPT veel wordt ingezet.
Ook tussen functies bestaan duidelijke verschillen. Analisten en medewerkers in marketing en communicatie behoren tot de meest intensieve gebruikers. Executives, founders en partners gebruiken ChatGPT daarentegen duidelijk minder vaak. Opvallend is dat technische medewerkers wat aantal berichten betreft niet automatisch bovenaan staan. Dat onderstreept een belangrijk punt uit het rapport: generatieve AI verspreidt zich niet simpelweg vanuit de IT-afdeling naar de rest van de organisatie. Het lijkt eerder een algemene kenniswerktechnologie te worden.
Schrijven blijft nummer één
Waarvoor wordt ChatGPT dan concreet gebruikt? De grootste categorie is documentatie en technisch schrijven. Maar liefst 56,3 procent van de actieve gebruikers voert minimaal eenmaal per week een taak uit die in deze categorie valt. Daarna volgen technische digitale werkzaamheden met 49,6 procent. Ook het schrijven van berichten is belangrijk: 41,1 procent van de gebruikers gebruikt ChatGPT daarvoor.
Bijna 39 procent gebruikt het systeem voor het maken van overzichten van onderwerpen en bijna 29 procent voor het zoeken of verwerken van feiten en cijfers. Andere veel voorkomende categorieën zijn professioneel of academisch werk, marktonderzoek, sales en marketing, planning, juridische werkzaamheden, data-analyse en financiële of fiscale vraagstukken.
Een “lange staart” van toepassingen
Wanneer niet naar het aantal gebruikers maar naar het totale aantal berichten wordt gekeken, verandert het beeld enigszins. Documentatie en technisch schrijven vertegenwoordigen 18,3 procent van alle geclassificeerde berichten. Technische digitale werkzaamheden zijn goed voor 12,7 procent en berichten schrijven voor 11,9 procent. Sales en marketing vertegenwoordigt 5 procent.
Maar de grootste categorie is opvallend genoeg “alle overige taken”: samen 27,3 procent. Dat illustreert volgens de onderzoekers dat generatieve AI een lange staart van toepassingen heeft. Werknemers gebruiken ChatGPT dus voor een groot aantal uiteenlopende werkzaamheden die afzonderlijk relatief klein zijn, maar gezamenlijk een aanzienlijk gedeelte van het gebruik vertegenwoordigen.
Dat is een van de redenen waarom de onderzoekers ChatGPT beschouwen als een potentiële general purpose technology: een technologie die niet één specifieke bedrijfsactiviteit verandert, maar op tal van plaatsen in een organisatie kan worden toegepast.
Iedere sector gebruikt AI net iets anders
Het onderzoek laat ook verschillen tussen sectoren zien. In financiële dienstverlening en verzekeringen wordt ChatGPT bijvoorbeeld relatief vaak gebruikt voor financiële en fiscale werkzaamheden en voor marktonderzoek. Binnen informatiebedrijven zijn technische werkzaamheden vanzelfsprekend relatief belangrijk. In retail, entertainment en media ligt het aandeel sales- en marketingtaken hoger.
Toch zijn de overeenkomsten tussen sectoren volgens de onderzoekers uiteindelijk groter dan de verschillen. Schrijven, communicatie, technische ondersteuning en informatieverwerking komen in vrijwel alle sectoren veelvuldig terug. Dat suggereert dat de basisfunctionaliteit van generatieve AI zich redelijk onafhankelijk van de sector verspreidt. De specialisatie zit vervolgens in aanvullende toepassingen.
Functie bepaalt waarvoor ChatGPT wordt gebruikt
Hetzelfde patroon is zichtbaar wanneer de onderzoekers kijken naar functietitels. Technische medewerkers gebruiken ChatGPT relatief veel voor technische digitale werkzaamheden en debugging. Financiële medewerkers gebruiken het vaker voor financiële en fiscale vragen. Sales- en marketingmedewerkers zetten het relatief vaak in voor commerciële werkzaamheden.
Tegelijkertijd gebruiken vrijwel alle functies ChatGPT voor documentatie, communicatie en het verzamelen of samenvatten van informatie. AI lijkt daarmee twee rollen tegelijk te spelen. Enerzijds ondersteunt het algemene werkzaamheden waarmee vrijwel iedere kenniswerker te maken heeft. Anderzijds wordt dezelfde technologie aangepast aan beroepsspecifieke taken.
Managers gebruiken ChatGPT anders
Ook senioriteit beïnvloedt niet alleen hoeveel ChatGPT wordt gebruikt, maar waarvoor. Junior medewerkers en individuele contributors zetten het systeem relatief vaak in voor productiegerichte werkzaamheden. Executives gebruiken ChatGPT naar verhouding vaker voor overzichten, feiten en cijfers, juridische en regelgevende informatie en financiële vraagstukken.
Dat past bij verschillende typen werkzaamheden binnen een bedrijfshiërarchie. Een medewerker produceert bijvoorbeeld documenten of analyses, terwijl een manager informatie moet interpreteren, samenvatten of gebruiken bij besluitvorming. Generatieve AI krijgt daardoor afhankelijk van de positie van een werknemer een andere rol.
Adoptie is nog geen transformatie
Een van de belangrijkste conclusies uit het onderzoek is daarmee tegelijkertijd een waarschuwing. Dat steeds meer bedrijven ChatGPT gebruiken, betekent nog niet dat AI hun organisatie fundamenteel heeft veranderd. OpenAI stelt zelf dat bedrijven zich nog in een leerfase bevinden.
Organisaties experimenteren met toepassingen, medewerkers ontdekken waarvoor de technologie nuttig is en bedrijven proberen vervolgens succesvolle toepassingen in bestaande werkprocessen te integreren. De onderzoekers vergelijken dit met eerdere general purpose technologies. Ook elektriciteit, computers en internet leverden niet onmiddellijk grote productiviteitswinsten op. Bedrijven moesten processen aanpassen, nieuwe kennis ontwikkelen en aanvullende investeringen doen voordat de economische impact volledig zichtbaar werd. Voor generatieve AI lijkt dat proces nog maar net begonnen.
Geen gegevens over daadwerkelijke productiviteit
Daarmee komen we bij misschien wel de belangrijkste beperking van het onderzoek. OpenAI weet zeer precies hoe werknemers ChatGPT gebruiken, maar niet wat er daarna gebeurt. De onderzoekers meten berichten, gebruikers, tokens en soorten werkzaamheden. Ze meten echter niet of een door ChatGPT geschreven tekst daadwerkelijk wordt gebruikt, hoeveel tijd ermee wordt bespaard, of de kwaliteit van het eindproduct stijgt of daalt en of de organisatie uiteindelijk winstgevender of productiever wordt. Ook veranderingen in werkprocessen worden niet rechtstreeks gemeten.
De studie levert daarom vooral inzicht in adoptie en gebruik, niet in economische resultaten. Dat onderscheid is belangrijk nu leveranciers van generatieve AI regelmatig suggereren dat gebruik van AI vrijwel automatisch tot productiviteitsgroei leidt. Deze studie bewijst dat niet. Sterker nog: de auteurs waarschuwen zelf dat snelle adoptie niet gelijkgesteld mag worden aan een onmiddellijke productiviteitstransformatie.
Daarnaast gaat het in dit onderzoek – zoals gezegd – uitsluitend om ChatGPT Enterprise. Bedrijven kunnen tegelijkertijd Microsoft Copilot, Gemini, Claude, Mistral, interne modellen of gespecialiseerde AI-applicaties gebruiken. Ook gebruik via persoonlijke ChatGPT-accounts en API’s valt grotendeels buiten deze dataset.
Een onderneming die in het onderzoek als niet-adopter wordt beschouwd, kan dus in werkelijkheid een zeer intensieve AI-gebruiker zijn, maar simpelweg niet van ChatGPT Enterprise. Daar komt bij dat de financiële vergelijking uitsluitend betrekking heeft op Amerikaanse beursgenoteerde ondernemingen. De conclusies over bedrijfsgrootte mogen daarom niet zonder meer worden doorgetrokken naar Europese organisaties, mkb-bedrijven of startups.
CIO staat pas aan het begin
Voor CIO’s en andere IT-beslissers is misschien wel de meest relevante conclusie dat technische beschikbaarheid slechts een eerste stap vormt. De organisaties die volgens het onderzoek het snelst met generatieve AI aan de slag gaan, zijn juist bedrijven die al eerder veel hebben geïnvesteerd in software, R&D en organisatorische capaciteiten.
Dat suggereert dat succes met enterprise-AI niet uitsluitend wordt bepaald door de kwaliteit van het taalmodel. Minstens zo belangrijk zijn processen, vaardigheden, governance, training en de mogelijkheid om AI daadwerkelijk onderdeel te maken van dagelijkse workflows. Ook blijkt dat gebruik zich niet beperkt tot één afdeling of functiegroep. Marketing, finance, engineering, sales, analisten, managers en junior medewerkers gebruiken allemaal dezelfde technologie, maar op verschillende manieren.
Voor organisaties betekent dit dat AI-strategie niet uitsluitend als IT-project kan worden behandeld. Tegelijkertijd levert het onderzoek geen bewijs dat de bedrijven die ChatGPT het meeste gebruiken ook daadwerkelijk de grootste productiviteitswinst boeken. Dat onderzoek moet nog volgen.
De sterkste conclusie uit de 69 pagina’s tellende studie is daardoor misschien minder spectaculair dan de snelle groei van het aantal tokens doet vermoeden: bedrijven zijn generatieve AI op grote schaal aan het uitproberen, maar zijn nog volop aan het ontdekken waar de technologie werkelijk waarde toevoegt. Of, zoals de onderzoekers het zelf formuleren: adoptie is slechts het begin van deployment. De economische impact zal uiteindelijk afhangen van de manier waarop organisaties, werknemers en processen zich rond generatieve AI aanpassen.





0 Reacties