De Euro­pese ambitie om minder afhan­ke­lijk te worden van buiten­landse chip­tech­no­logie heeft een concreet resul­taat opge­le­verd. SiPearl heeft zijn Rhea1-processor voor het eerst succesvol inge­scha­keld. De zoge­noemde power-on vond plaats op 13 mei en vormt een belang­rijke stap in de ontwik­ke­ling van een Euro­pese CPU voor super­com­pu­ting, AI en data­cen­ters.

Rhea1 is de eerste gene­ratie processor van SiPearl en is speci­fiek bedoeld voor high-perfor­mance compu­ting in een Euro­pese, soeve­reine context. De eerste tests zijn volgens het bedrijf goed verlopen. De processor startte succesvol op en vertoont in deze vroege fase het gedrag dat de ontwer­pers hadden verwacht. De komende twaalf weken gebruikt SiPearl om de chip verder door te meten en te vali­deren.

Tijdens die bring-up-fase wordt gecon­tro­leerd of alle onder­delen van de processor correct func­ti­o­neren. Daarbij kijkt het bedrijf naar hard­wa­re­func­ties, soft­wa­re­on­der­steu­ning, inter­faces en pres­ta­tie­ken­merken. Pas daarna kan duide­lijker worden vast­ge­steld hoe de chip zich in de prak­tijk houdt. SiPearl verwacht Rhea1 eind 2026 alge­meen beschik­baar te maken.

De processor is van stra­te­gisch belang voor Europa. Super­com­pu­ters en AI-systemen draaien op zeer krach­tige chips, maar die markt wordt wereld­wijd gedo­mi­neerd door een beperkt aantal niet-Euro­pese spelers. Met Rhea1 wil SiPearl bijdragen aan een eigen Euro­pese basis voor zware reken­toe­pas­singen. Dat past binnen de bredere discussie over digi­tale soeve­rei­ni­teit, waarin naast data en cloud ook hard­ware steeds belang­rijker wordt.

Rhea1 zal onder meer worden gebruikt in JUPITER, de eerste exas­cale super­com­puter van Europa. Deze super­com­puter is eigendom van EuroHPC en staat bij het Jülich Super­com­pu­ting Centre in Duits­land. De SiPearl-processor wordt daar onder­deel van de CPU-clus­ter­mo­dule. Daarmee krijgt de chip direct een plek in een toon­aan­ge­vend Euro­pees HPC-project.

De tech­ni­sche speci­fi­ca­ties laten zien hoe ambi­tieus het ontwerp is. Rhea1 telt meer dan 61 miljard tran­sis­tors en is daarmee volgens SiPearl de meest complexe server-CPU die ooit in Europa is ontworpen. De processor bevat 80 Arm Neoverse V1-cores. Die zijn gericht op hoge reken­pres­ta­ties, maar ook op een effi­ciënt ener­gie­ver­bruik. Dat laatste is belang­rijk, omdat super­com­pu­ters en AI-systemen grote hoeveel­heden stroom vragen.

Elke core is uitge­rust met twee 256-bit Scalable Vector Exten­sion-engines. Die versnellen vector­be­re­ke­ningen, wat rele­vant is voor veel weten­schap­pe­lijke, indu­striële en AI-gere­la­teerde workloads. Daar­naast is Rhea1 voor­zien van vier stacks High Band­width Memory. Dat geheugen is geïn­te­greerd in hetzelfde package en moet zorgen voor hoge geheu­gen­band­breedte bij toepas­singen die veel data tege­lijk verwerken.

De processor onder­steunt verder vier DDR5-inter­faces met twee DIMM’s per kanaal. Ook beschikt Rhea1 over 104 PCIe Gen5-lanes, waarmee de CPU kan worden gekop­peld aan andere snelle compo­nenten in een server- of super­com­pu­ter­om­ge­ving. De combi­natie van reken­kernen, geheu­gen­band­breedte en snelle inter­faces moet de chip geschikt maken voor super­com­pu­ting, big data en AI-infe­rentie.

Voor klanten gaat het volgens SiPearl niet alleen om pres­ta­ties. De processor wordt ook gepo­si­ti­o­neerd als een veilig en contro­leer­baar alter­na­tief binnen een Euro­pese compute- en AI-stack. Daarbij noemt het bedrijf onder meer het belang van hard­ware zonder achter­deuren of kill swit­ches. Ook energie-effi­ci­ëntie, flexi­bi­li­teit en aanslui­ting op bestaande soft­ware-ecosys­temen spelen een rol.

CEO en oprichter Philippe Notton bena­drukt dat Rhea1 voort­komt uit een bredere Euro­pese opdracht. De Euro­pese Unie gaf eerst het Euro­pean Processor Initi­a­tive en later SiPearl de taak om hoog­waar­dige proces­sor­tech­no­logie en de bijbe­ho­rende exper­tise terug naar Europa te halen. Volgens Notton heeft SiPearl sinds de oprich­ting in 2020 een team opge­bouwd waarin ervaren speci­a­listen hun kennis over­dragen aan een nieuwe gene­ratie engi­neers.

De komende periode gebruikt SiPearl niet alleen voor verdere vali­datie, maar ook om de processor inter­na­ti­o­naal te tonen. In juni staat Rhea1 op de agenda tijdens Innovex-Computex in Taipei, Viva­Tech in Parijs en ISC High Perfor­mance in Hamburg. Daarmee zoekt SiPearl de aanslui­ting bij de wereld­wijde markt voor super­com­pu­ting en AI, terwijl de kern van het verhaal nadruk­ke­lijk Euro­pees blijft.

Met de eerste succes­volle power-on is Rhea1 nog geen eind­pro­duct, maar wel een tast­baar bewijs dat Europa opnieuw werkt aan eigen proces­sor­tech­no­logie voor de zwaarste reken­toe­pas­singen. De verdere test­fase moet uitwijzen hoe volwassen de chip is. Voor de Euro­pese digi­tale soeve­rei­ni­teit is de stap nu al symbo­lisch belang­rijk: controle over de digi­tale infra­struc­tuur begint immers niet pas bij soft­ware of cloud, maar ook bij de processor waarop die systemen draaien.