Bedrijven gebruiken meer AI dan ooit, maar doen dat steeds stra­te­gi­scher. Nieuwe data van Vercel laat zien dat bedrijven hun AI-gebruik niet terug­schroeven ondanks toene­mende zorgen over oplo­pende kosten. Uit de meest recente AI Gateway Produc­tion Index blijkt dat het aantal verwerkte AI-tokens in mei met 20 procent steeg ten opzichte van april, terwijl de totale uitgaven zelfs met 43 procent toenamen. De cijfers sugge­reren dat bedrijven blijven inves­teren in AI-toepas­singen.

Die ontwik­ke­ling staat in contrast met recente berichten over ontspo­rende AI-budgetten. Zo bleek dat Uber zijn volle­dige jaar­lijkse budget voor AI-gebruik al kort na het eerste kwar­taal had verbruikt en schafte Amazon interne rang­lijsten voor token­ge­bruik af om onpro­duc­tief gebruik tegen te gaan. De data wijst echter op een andere trend: orga­ni­sa­ties gebruiken niet minder AI, maar zetten verschil­lende modellen steeds stra­te­gi­scher in om kosten te beheersen.

Goedkopere modellen winnen terrein

Een belang­rijke ontwik­ke­ling is de opkomst van goed­ko­pere modellen voor groot­scha­lige werk­zaam­heden. Zo zag DeepSeek zijn aandeel in het totale token­vo­lume in één maand stijgen van minder dan 1 procent naar 17 procent. Het aandeel in de totale kosten bleef echter rond de 1 procent hangen. Dit wijst erop dat orga­ni­sa­ties deze modellen inzetten voor taken waarbij het om grote volumes gaat, terwijl duur­dere modellen worden gere­ser­veerd voor toepas­singen waar nauw­keu­rig­heid en betrouw­baar­heid zwaarder wegen.

“Nieuwe, goed­ko­pere AI-modellen zijn inmid­dels krachtig genoeg om in produc­tie­om­ge­vingen te worden ingezet”, zegt Malte Ubl, CTO van Vercel. “Tege­lij­ker­tijd zien we dat orga­ni­sa­ties hun AI-budgetten blijven verhogen. Het verschil is dat zij steeds slimmer omgaan met de inzet van modellen. Teams combi­neren verschil­lende modellen en routing­stra­te­gieën om meer waarde uit iedere euro aan AI-uitgaven te halen.”

Bij kritische taken wint kwaliteit het van prijs

De data laat zien dat vooral Anthropic domi­nant blijft voor bedrijfs­kri­ti­sche AI-toepas­singen. Hoewel goed­ko­pere modellen snel terrein winnen in gebruiks­vo­lume, verte­gen­woor­digt Anthropic nog altijd 65 procent van alle uitgaven via AI Gateway. Bij zoge­heten high-stakes toepas­singen, zoals AI-gestuurde soft­wa­re­ont­wik­ke­ling, back­of­fice-auto­ma­ti­se­ring en AI-agents, loopt dit aandeel zelfs op tot 70 à 80 procent.

Dit onder­streept dat orga­ni­sa­ties niet uitslui­tend sturen op kosten. Wanneer de kwali­teit van output direct invloed heeft op bedrijfs­pro­cessen, blijven zij bereid te inves­teren in de meest geavan­ceerde modellen.

Bedrijven selectiever in modelkeuzes

Ook op andere vlakken worden orga­ni­sa­ties kriti­scher in hun keuzes. Zo verliep de adoptie van Google’s nieuwe Gemini 3.5 Flash-model opval­lend lang­zaam, ondanks de intro­ductie in mei. De hogere prijs lijkt daarbij een belang­rijke rol te spelen. Veel teams bleven gebruik­maken van de oudere en goed­ko­pere Gemini 3.0 Flash-variant zolang de meer­waarde van een upgrade onvol­doende duide­lijk was.

Deze ontwik­ke­ling laat zien dat bedrijven steeds bewuster afwegen welke AI-modellen voldoende waarde toevoegen voor de extra kosten die ermee gepaard gaan.

Ubl: “Waar orga­ni­sa­ties aanvan­ke­lijk vooral expe­ri­men­teerden met zoveel moge­lijk AI-capa­ci­teit, zien we nu dat de focus verschuift naar opti­ma­li­satie. Bedrijven blijven hun AI-budgetten verhogen, maar sturen steeds actiever op kosten, pres­ta­ties en risico’s door verschil­lende modellen naast elkaar te gebruiken en zo de opti­male mix te creëren die hun zake­lijke doel­stel­lingen het best onder­steunt.”