Next­cloud heeft AI-onder­zoeker en opens­our­ce­ont­wik­ke­laar Chris­tian Fu Müller aange­steld als hoofd van zijn AI-team. Hij krijgt de opdracht om kunst­ma­tige intel­li­gentie verder in het samen­wer­kings­plat­form te inte­greren, met bijzon­dere aandacht voor AI-agenten die zelf­standig taken kunnen uitvoeren. Tege­lij­ker­tijd moet Müller werken aan mecha­nismen waarmee orga­ni­sa­ties de risico’s van zulke auto­nome toepas­singen kunnen beheersen.

De benoe­ming is vooral inte­res­sant tegen de achter­grond van de groei­ende aandacht voor digi­tale auto­nomie in Europa. Over­heden en bedrijven zoeken naar manieren om minder afhan­ke­lijk te worden van grote Ameri­kaanse cloud- en soft­wa­re­le­ve­ran­ciers. Next­cloud speelt binnen die ontwik­ke­ling een belang­rijke rol, omdat het orga­ni­sa­ties de moge­lijk­heid biedt om bestanden, commu­ni­catie, agenda’s, docu­menten en andere samen­wer­kings­func­ties op eigen infra­struc­tuur of bij een zelf­ge­kozen Euro­pese dienst­ver­lener onder te brengen.

Next­cloud gebruikte al AI in zijn oplos­singen, maar met de komst van Müller wil men die bena­de­ring verder uitbreiden. Niet alleen de opslag van gege­vens, maar ook de verwer­king daarvan door taal­mo­dellen en digi­tale assis­tenten moet volgens Next­cloud onder controle van de gebruiker kunnen blijven.

AI-agent binnen een Nextcloud-account

Müller is de oprichter van Molta­gent, een opens­our­ce­plat­form voor een bevei­ligde en private AI-assis­tent. Deze assis­tent werkt binnen een eigen Next­cloud-account en kan zelf­standig opdrachten uitvoeren op basis van doelen die een gebruiker heeft inge­steld.

Next­cloud beschikt al over agentic AI-func­ties. De Next­cloud Assis­tant kan infor­matie uit verschil­lende onder­delen van het plat­form gebruiken en onder meer agenda-items aanmaken, berichten in Next­cloud Talk lezen of versturen en e‑mails verwerken. Het bedrijf heeft de assis­tent boven­dien uitge­breid met plan­nings­mo­ge­lijk­heden, geheu­gen­func­ties, aanvul­lende hulp­mid­delen en verbe­terd beheer van vaar­dig­heden.

Volgens het bedrijf vormt het werk van Müller aan Molta­gent een logi­sche aanvul­ling op deze bestaande tech­no­logie. CEO en oprichter Frank Karlit­schek noemt Molta­gent een voor­beeld van hoe veilige en private AI-agenten boven op het bestaande plat­form kunnen worden gebouwd. Müller moet de product­kennis en visie toevoegen om deze moge­lijk­heden verder uit te werken.

AI standaard uitgeschakeld

Next­cloud probeert zich met zijn AI-stra­tegie nadruk­ke­lijk te onder­scheiden van plat­forms waarbij gege­vens auto­ma­tisch naar externe AI-dien­sten worden gestuurd. Alle AI-func­ties zijn binnen Next­cloud stan­daard uitge­scha­keld. Beheer­ders en gebrui­kers bepalen zelf welke moge­lijk­heden worden geac­ti­veerd en welke modellen of dien­sten daarbij worden gebruikt.

Orga­ni­sa­ties kunnen ervoor kiezen om AI volledig binnen de eigen infra­struc­tuur uit te voeren. In dat geval hoeven docu­menten, berichten en andere gege­vens het eigen data­center of de gekozen hostingom­ge­ving niet te verlaten. Next­cloud onder­steunt daar­naast verbin­dingen met externe dien­sten, maar die moeten bewust worden geïn­stal­leerd en inge­scha­keld.

Deze keuze­mo­ge­lijk­heid is belang­rijk voor orga­ni­sa­ties die te maken hebben met vertrou­we­lijke infor­matie, priva­cy­wet­ge­ving, data­soe­ve­rei­ni­teit of sector­spe­ci­fieke bevei­li­gings­eisen. Zij kunnen AI gebruiken zonder auto­ma­tisch afhan­ke­lijk te worden van één model­le­ve­ran­cier of een publieke cloud­dienst.

Next­cloud hanteert daarbij een eigen Ethical AI Rating. Deze clas­si­fi­catie geeft per AI-oplos­sing aan in hoeverre het model, de trai­nings­ge­ge­vens en de gebruikte soft­ware open zijn en hoe gege­vens worden verwerkt. Het bedrijf wil voor iedere AI-functie waar moge­lijk ten minste één volledig opens­our­ce­optie aanbieden.

Digitale autonomie krijgt een AI-laag

De Euro­pese discussie over digi­tale auto­nomie richtte zich aanvan­ke­lijk vooral op cloud­in­fra­struc­tuur, gege­vens­op­slag en kantoor­soft­ware. Door de snelle opkomst van gene­ra­tieve AI wordt daar nu een nieuwe afhan­ke­lijk­heid aan toege­voegd. Orga­ni­sa­ties gebruiken steeds vaker modellen van externe aanbie­ders voor het samen­vatten van docu­menten, het gene­reren van teksten, het door­zoeken van bedrijfs­in­for­matie en het auto­ma­ti­seren van werk­pro­cessen.

Hier­door ontstaat het risico dat gevoe­lige gege­vens via AI-koppe­lingen alsnog buiten de eigen infra­struc­tuur worden verwerkt. Ook kan een sterke afhan­ke­lijk­heid ontstaan van een beperkt aantal model- en plat­form­le­ve­ran­ciers.

Next­cloud zet hier een alter­na­tief tegen­over waarbij orga­ni­sa­ties niet alleen hun samen­wer­kingsom­ge­ving, maar ook de bijbe­ho­rende AI-func­ti­o­na­li­teit zelf kunnen beheren. Het plat­form onder­steunt lokale modellen, zelf­ge­hoste AI-dien­sten en koppe­lingen met verschil­lende externe aanbie­ders. Voor orga­ni­sa­ties die geen eigen AI-infra­struc­tuur willen beheren, werkt Next­cloud onder meer met Euro­pese aanbie­ders van AI-dien­sten.

De komst van Müller onder­streept dat AI-agenten een belang­rijk onder­deel van deze stra­tegie worden. Juist bij agentic AI is controle van belang, omdat de soft­ware niet alleen infor­matie verwerkt, maar ook zelf­standig acties kan uitvoeren. Naar­mate een assis­tent toegang krijgt tot e‑mail, agenda’s, docu­menten en commu­ni­ca­tie­ka­nalen, worden duide­lijke rechten, beper­kingen en contro­le­me­cha­nismen cruciaal.

Controle en begrenzing

Als hoofd van het AI-team moet Müller daarom niet alleen nieuwe func­ties ontwik­kelen. Hij krijgt ook de taak om manieren te ontwerpen waarmee de risico’s van AI kunnen worden beperkt. Daarbij gaat het bijvoor­beeld om het afba­kenen van de gege­vens waartoe een agent toegang heeft, het beperken van toege­stane hande­lingen en het zicht­baar maken van acties die door AI zijn uitge­voerd. Dat sluit aan bij de bestaande bena­de­ring van Next­cloud, waarbij gebrui­kers zelf kunnen bepalen welke infor­matie een AI-assis­tent mag gebruiken. Voor contex­tuele zoek­func­ties kan de toegang bijvoor­beeld worden beperkt tot een speci­fieke map of een afzon­der­lijk docu­ment.

Müller stelt dat AI-tech­no­logie opnieuw onder­deel moet worden van een gemeen­schap­pe­lijke, open digi­tale infra­struc­tuur. Hij ziet Next­cloud als een omge­ving waarin onder­zocht kan worden hoe mensen op een gezonde en contro­leer­bare manier met AI kunnen samen­werken.

De nieuwe AI-leider heeft een achter­grond als systeem­ont­werper en digi­taal onder­nemer. In 1998 richtte hij Hiphop​.de op, een van de eerste Duitse onli­ne­com­mu­ni­ty­plat­forms. Daarna werkte hij aan opens­ource-infra­struc­tuur en tech­no­lo­gi­sche toepas­singen voor rege­ne­ra­tieve land­bouw en biodi­ver­si­teits­fi­nan­cie­ring.

In februari 2026 richtte hij Molta­gent op. Het project kwam in april uit de besloten ontwik­kel­fase en is beschik­baar onder de opens­our­ce­li­centie AGPL‑3.0.

Strategische benoeming

Voor Next­cloud is de benoe­ming daarmee meer dan een uitbrei­ding van het ontwik­kel­team. Het bedrijf posi­ti­o­neert zich steeds nadruk­ke­lijker als Euro­pees alter­na­tief voor geïn­te­greerde kantoor- en samen­wer­kingsom­ge­vingen van grote Ameri­kaanse leve­ran­ciers. AI moet binnen dat alter­na­tief geen losstaande externe dienst worden, maar een contro­leer­baar onder­deel van het plat­form.

De uitda­ging wordt om de moge­lijk­heden van auto­nome AI-assis­tenten te combi­neren met de uitgangs­punten waarop Next­cloud zijn positie in Europa heeft opge­bouwd: keuze­vrij­heid, zelf­hos­ting, open source en controle over gege­vens.

Juist die combi­natie maakt de benoe­ming van Müller rele­vant. Next­cloud wil AI niet buiten de deur houden, maar probeert de tech­no­logie zo te inte­greren dat orga­ni­sa­ties zelf blijven bepalen waar modellen draaien, welke gege­vens zij mogen gebruiken en welke acties zij kunnen uitvoeren. Daarmee wordt digi­tale auto­nomie niet alleen een vraag­stuk rond cloud en data, maar ook rond de intel­li­gentie die boven op die infra­struc­tuur wordt geplaatst.
:::