Red Hat deelt vandaag nieuwe onder­zoeks­re­sul­taten over hoe Neder­landse orga­ni­sa­ties omgaan met AI-soeve­rei­ni­teit. Het onder­zoek bevat ook resul­taten uit Frank­rijk, Duits­land, Italië en het Vere­nigd Konink­rijk en laat een duide­lijke kloof zien tussen voor­be­rei­ding en veer­kracht. Want hoewel 58% van de Neder­landse IT‑beslissers aangeeft een duide­lijke exit­stra­tegie te hebben voor het geval hun primaire AI‑leverancier de toegang tot dien­sten beperkt, verwacht 37% van deze orga­ni­sa­ties dat zo’n scenario alsnog een behoor­lijke tot aanzien­lijke impact op de bedrijfs­con­ti­nu­ï­teit zal hebben.

De onder­zoeks­re­sul­taten laten zien dat AI‑soevereiniteit – grip op data, infra­struc­tuur en de relatie met leve­ran­ciers – bij een meer­der­heid van de orga­ni­sa­ties is verschoven van ambitie naar prio­ri­teit.

De adoptie van agentic AI – systemen die zelf­standig acties kunnen uitvoeren en work­flows kunnen starten – is hoog onder Neder­landse respon­denten. 88% zegt al gebruik te maken van agentic AI-systemen. Daarmee loopt Neder­land maar nét achter op onze Euro­pese buren Frank­rijk (91%) en Duits­land (90%)

Toch meldt slechts 30% van de respon­denten dat zij een sterk gover­nance-frame­work hebben inge­richt voor agentic AI. 34% geeft aan enige gover­nance te hebben maar met duide­lijke gebreken, en nog eens 24% erkent dat gover­nance mini­maal of non-exis­tent is. Ook in de andere onder­zochte Euro­pese landen is er nog veel te winnen in AI-gover­nance, en dat terwijl ook daar AI-inge­bruik­name versnelt: gemid­deld gebruikt 89% van de respon­denten agentic AI, maar slechts 31% zegt sterke gover­nance te hebben.

AI raakt steeds meer kern­pro­cessen binnen de orga­ni­satie. Daarmee wordt ook de zicht­baar­heid cruciaal op waar data wordt opge­slagen en verwerkt en wie moge­lijk toegang heeft. 44% van de Neder­landse respon­denten zegt hier volledig inzicht in te hebben, terwijl 46% zich bewust is van blinde vlekken.

Om de kloof te dichten tussen AI-ambitie en imple­men­tatie, zien veel van de respon­denten open source-prin­cipes als moge­lijke oplos­sing. De grootste voor­delen die Neder­landse respon­denten hier in de komende drie jaar van verwachten, zijn “meer moge­lijk­heden om AI aan te passen aan zake­lijke en regu­la­toire behoeften” (78%) en “meer trans­pa­rantie en eenvou­di­gere contro­leer­baar­heid” (76%). Neder­land is het enige land waar zake­lijke en regel­ge­vende behoeften op nummer één staan. In het Vere­nigd Konink­rijk (87%), Italië (82%) en Frank­rijk (80%) staan trans­pa­rantie en contro­leer­baar­heid bovenaan, terwijl Duitse respon­denten vooral waarde hechten aan meer grip op hoe AI wordt ontwik­keld en waar deze draait (69%).

Verder staat Neder­land rela­tief open voor beleids­ge­stuurde stan­daarden voor betrouw­bare, soeve­reine AI. 76% van de respon­denten vindt dat beleid en regel­ge­ving open source-prin­cipes – zoals trans­pa­rantie, contro­leer­baar­heid en open licen­ties – actief zou moeten verplichten om orga­ni­sa­ties met AI‑soevereiniteit te helpen. Gemid­deld beschouwt 77% van de respon­denten in de komende drie jaar “meer ruimte om AI af te stemmen op zake­lijke en regel­ge­vende behoeften“ als een belang­rijke factor voor het opbouwen van vertrouwen in de AI-stra­tegie van hun orga­ni­satie.

Marcel Timmer, Country Mana­ging Director Neder­land bij Red Hat: “AI‑platformen worden in rap tempo onder­deel van de kritieke infra­struc­tuur van Neder­landse orga­ni­sa­ties. Veel orga­ni­sa­ties werken aan exit­stra­te­gieën om zich voor te bereiden op moge­lijke versto­ringen, maar uit ons recente onder­zoek blijkt dat een over­stap zonder versto­ringen in de prak­tijk nog altijd lastig is. Om die kloof te dichten, hebben orga­ni­sa­ties in Neder­land meer trans­pa­rantie nodig in hoe AI‑systemen werken, beter zicht op de data die deze systemen gebruiken én ster­kere gover­nance. Enter­prise open source biedt Neder­landse orga­ni­sa­ties de open­heid, controle en inno­vatie die nodig zijn om AI veer­krachtig en soeve­rein te imple­men­teren.”

Hans Roth, Senior Vice Presi­dent & General Manager EMEA bij Red Hat: “In heel Europa verschuift de focus van expe­ri­men­teren met AI naar soeve­reine, veilige en compliant imple­men­tatie. Deze onder­zoeks­re­sul­taten laten zien dat er brede steun is voor open source-prin­cipes en voor duide­lijke beleids­ka­ders die trans­pa­rantie en contro­leer­baar­heid veran­keren in wetge­ving. Dit maakt ook duide­lijk dat orga­ni­sa­ties niet zitten te wachten op de volgende closed source alles‑in‑één‑stack. Ze willen de vrij­heid om verschil­lende modellen, acce­le­ra­tors en clouds te combi­neren en toch zelf aan het stuur te blijven. Onze rol bij Red Hat is om mee te helpen bouwen aan dat gemeen­schap­pe­lijke, open funda­ment, zodat orga­ni­sa­ties in hun eigen tempo met AI kunnen inno­veren in lijn met lokale regel­ge­ving, sector­stan­daarden en hun eigen lange­ter­mijn­stra­tegie voor infra­struc­tuur.”