Europa heeft onder­zoek­s­ta­lent van wereld­klasse, sterke tech­ni­sche univer­si­teiten en een bewezen staat van dienst in het bouwen van toon­aan­ge­vende tech­no­lo­gie­be­drijven. Toch koopt Europa AI-tech­no­logie nog te vaak in, in plaats van die zelf te bouwen; van foun­da­tion models tot de agents en appli­ca­ties die daarop draaien. Het recente nieuws dat de nieuwste AI‑modellen van Anthropic niet langer beschik­baar zijn voor Europa, laat zien hoe kwets­baar die afhan­ke­lijk­heid is. Ter illu­stratie: de Vere­nigde Staten hebben veertig AI foun­da­tion models voort­ge­bracht, tegen­over slechts drie in Europa. The Stack, een nieuwe AI-hub die in samen­wer­king met High­Brook en Around­town later dit jaar in Amsterdam wordt geopend, is opge­richt om daar veran­de­ring in te brengen. De hub geeft Europa’s beste AI-onder­ne­mers een fysieke thuis­basis en verbindt hen met een netwerk van toon­aan­ge­vende AI-hubs en bedrijven in Europa en daar­buiten.

The Stack opent zijn deuren in september 2026 aan de Jacob Bonti­us­plaats 9 in Oosten­burg, Amsterdam, met een opper­vlakte van 4.500 m². De AI-hub biedt onderdak aan een zorg­vuldig gese­lec­teerde groep veel­be­lo­vende, snel­groei­ende star­tups. De eerste beves­tigde huur­ders zijn Ubicloud, Dawn­guard en Iconic Works. Het idee achter The Stack is helder: wanneer foun­ders, inves­teer­ders en mensen met erva­ring in het bouwen en opschalen van tech­be­drijven één plek delen, trekken ze vanzelf meer talent, kapi­taal en aandacht aan dan wanneer ieder bedrijf voor zich opereert. Werk­plekken, labs en ontwikkelprogramma’s geven foun­ders een basis, maar de echte kracht zit in het netwerk en de commu­nity die daar­om­heen ontstaan.

Centraal in het gebouw komt een even­truimte, het klop­pende hart voor het bredere tech-ecosys­teem. Daar vinden programma’s, founder sessies, inves­teer­ders­dagen, hack­a­thons en productdemo’s plaats. Zo groeien dage­lijkse ontmoe­tingen uit tot finan­cie­rings­rondes, product­lan­ce­ringen en part­ner­ships. The Stack wordt daarmee een plek waar nabij­heid van talent en inno­vatie een compe­ti­tief voor­deel wordt. Door de volle­dige AI-stack samen te brengen – van chips en hard­ware tot modellen, plat­formen en appli­ca­ties – zal The Stack de ontwik­ke­ling van een Euro­pese soeve­reine AI-stack versnellen en de as Eind­hoven-Amsterdam versterken als toon­aan­ge­vende corridor voor AI-inno­vatie. De ambi­ties zijn stevig: in 2029 wil The Stack door­groeien naar 12.000 m² en ruimte bieden aan meer dan 200 foun­ders.

AI-onder­ne­mers gaan er naast elkaar werken en groeien vaak uit tot elkaars eerste klanten. Programma’s, events en intro­duc­ties bij corpo­rates, VC’s en andere foun­ders moeten hen helpen om proto­types door te ontwik­kelen tot wereld­wijd schaal­bare bedrijven. The Stack opereert daarbij niet als losstaand initi­a­tief, maar als centraal knoop­punt in een breder netwerk van tech- en AI-hubs in Neder­land en Europa. Daarmee posi­ti­o­neert Amsterdam zich als de plek waar AI en de echte indu­strie samen­komen. Via part­ners als Techleap is The Stack boven­dien verbonden met toon­aan­ge­vende univer­si­teiten en onder­zoeks­in­stel­lingen in binnen- en buiten­land.

Het initi­a­tief is mede opge­richt door de Neder­landse AI-onder­ne­mers Lennard Zwart (Ascen­ding AI), Maarten Stolk (Deeploy, Enjins) en Philip Gast (AdamI, The AI Foundry), samen met Techleap. The Stack is gefi­nan­cierd met meer dan 10 miljoen euro aan privaat kapi­taal. Ook het wereld­wijde quan­ti­ta­tive trading bedrijf IMC sluit zich aan als foun­ding partner. IMC bouwt zijn onder­schei­dend vermogen op onder­zoek van wereld­klasse, toege­paste AI en machine learning. Daar­naast wordt The Stack onder­steund door foun­ding part­ners ABN AMRO, Click­House, Deloitte, Google, Miro en Prosus, en gesteund door de gemeente Amsterdam. Foun­ding director van The Stack is Esther Bisschop, haar vorige bedrijf Th3rd werd in 2022 over­ge­nomen door Snap Inc.

Al deze part­ners brengen niet alleen hun naam, maar ook hun exper­tise en netwerken mee. Onder hen zijn ook Ameri­kaanse tech­no­lo­gie­be­drijven, en hun betrok­ken­heid onder­streept een belang­rijk uitgangs­punt: het versterken van Euro­pese AI-capa­ci­teit en samen­werken met wereld­wijde spelers sluiten elkaar niet uit. Soeve­rei­ni­teit ontstaat niet door uitslui­ting, maar door samen­wer­king. Het doel is Euro­pees intel­lec­tueel eigendom, Euro­pese bedrijven en Euro­pese banen te ontwik­kelen, terwijl de verbin­ding met het wereld­wijde AI-ecosys­teem behouden blijft.

Esther Bisschop, foun­ding director van The Stack: “Het nieuws dat de laatste AI‑modellen van Anthropic nu niet meer beschik­baar zijn voor Europa, is een harde wake‑up call: het laat zien hoe afhan­ke­lijk we zijn van spelers buiten ons conti­nent voor onze digi­tale infra­struc­tuur. De VS en China racen onver­min­derd door, terwijl Europa vanaf de zijlijn toekijkt. Het talent en de ambitie om hier veran­de­ring in te brengen zijn er en wij geven dat met The Stack een thuis. Hier brengen we het in contact met kapi­taal en klanten, en zorgen we voor de dage­lijkse ontmoe­tingen tussen bril­jante mensen die van een idee een bedrijf maken: dát is The Stack. We zijn hier niet om het Euro­pese AI‑potentieel te vieren, maar om ervoor te zorgen dat dat poten­tieel ook echt leidt tot concrete nieuwe producten en een ster­kere, minder kwets­bare AI‑infrastructuur voor Europa.”

The Stack is een antwoord op een vraag die Europa niet langer kan negeren: hoe zorg je ervoor dat AI-talent, kennis en inno­vatie ook leiden tot succes­volle bedrijven die hier worden gebouwd? De ingre­di­ënten zijn er: het talent, het onder­zoek, het onder­ne­mer­schap. Wat ontbrak was een plek om het samen te brengen. Met The Stack is die plek er nu.